You are here

URBACT – szansa na działanie i zmianę

18 January 2019

Od 2002 r. około 1 000 miast UE zaangażowanych w program URBACT skorzystało z ponadnarodowej współpracy, transferu zagranicznych dobrych praktyk oraz partycypacyjnego podejścia do polityki lokalnej. Na początku 2019 r. ogłoszono nowy nabór do Sieci Planowania Działań, za pomocą którego miasta po raz kolejny mogą się łączyć w sieci współpracy. W ten sposób program wspiera miasta we wprowadzaniu zmian na poziomie lokalnym.

Artykuł ten znajduje się w publikacji URBACT pt. "Miasta w akcji - opowieści o zmianie " (grudzień 2018 r.).

"Metoda URBACT"

Sprawozdania UE i ONZ od lat rzucają światło na powtarzające się, bieżące lub nadchodzące wyzwania w miastach i prognozowane perspektywy dla nich. Bezrobocie, spadek ludności, ograniczenie inwestycji publicznych, napływ migrantów i cyfryzacja społeczeństwa - to tylko kilka z wielu wyzwań, które wymuszają wprowadzanie zmian w funkcjonowaniu miast w całej Europie.

Innym sposobem na osiągnięcie dobrej koniunktury gospodarczej, dobrych warunków do życia i rozwoju w miastach jest ponowne przemyślenie obowiązującego w nich modelu zarządzania, w tym odejście od pełnienia funkcji "dowódczej i kontrolnej" i przyjęcie roli "facylitatora" zmian. Wymaga to dobrych relacji opartych na wzajemnym zaufaniu między wybranymi reprezentantami lokalnej społeczności, pracownikami miasta i obywatelami oraz wzmocnienia pozycji lokalnych interesariuszy przy współtworzeniu i wdrażaniu lokalnych polityk. I właśnie tu pojawia się URBACT.

URBACT wspiera zintegrowany rozwój miast, w tym zasady horyzontalnej i wertykalnej integracji działań. Zasady te opierają się na rozwijanym od początków nowego tysiąclecia zintegrowanym podejściu do rozwoju obszarów miejskich, obecny również w takich kluczowych dokumentach i inicjatywach jak Karta Lipska w 2007 r., Pakt Amsterdamski i Nowa Agenda Miejska z 2016 r.

Integracja pozioma polityk miejskich wymaga, aby różne służby miejskie (wydziały, urzędy, spółki miejskie - przyp. tłum.) i lokalne agencje rozwoju ściśle ze sobą współpracowały. W związku z tym, projekt stworzenia miejsca, gdzie łączą się działania musi zostać przygotowany i wdrożony z uwzględnieniem planowania (wybór miejsca), aspektu społecznego (szkolenia, zatrudnienie) i ekonomicznego (wsparcie dla biznesu). Integracja pionowa kładzie nacisk na tworzenie polityk i działań wspólnie z interesariuszami (mieszkańcami, stowarzyszeniami i innymi publicznymi i prywatnymi partnerami), ale także z właściwymi władzami wyższego szczebla, w tym regionalnymi i / lub krajowymi.

Aby te zasady były stosowane przez administrację miast w całej Europie, URBACT opracował szereg procedur i narzędzi, pod wspólną nazwą "metoda URBACT". Umożliwia ona stworzenie sprzyjającego środowiska do nauki poprzez praktykę.

Elementy tej metody to:

  • Tworzenie sieci kontaktów między miastami UE w celu wymiany dobrych praktyk i znalezienia rozwiązań podobnych u każdego partnera wyzwań.

 Obecnie istnieją trzy typy sieci pozwalające na zaspokojenie różnych potrzeb:

  1. Sieci Planowania Działań są dla miast chcących opracować Zintegrowany Plan Działania na rzecz swojego miasta.
  2. Sieci Transferu dla miast, które chcą przenieść już istniejące dobre praktyki i dostosować je do swojego lokalnego kontekstu.
  3. Sieci Wdrażaniadla miast, które mają już zintegrowaną strategię lub plan działania, ale chcą sprostać wyzwaniom, które napotykają w trakcie ich realizacji.

Sieci ułatwiają wymianę i współpracę pomiędzy pracownikami miast i lokalnymi interesariuszami poprzez wizyty studyjne, międzynarodowe warsztaty i wzajemne oceny. Sieć składa się z miasta - partnera wiodącego i maksymalnie 11 partnerów projektu, współpracujących przy wsparciu merytorycznym ze strony ekspertów URBACT (rozwinięcie poniżej).

  • Partycypacyjne podejście do rozwoju miast. Władze miejskie zaangażowane w sieci URBACT tworzą Lokalne Grupy URBACT, w skład których wchodzą przedstawiciele sektorów społecznego, gospodarczego i środowiskowego (pracownicy miasta, organizacje pozarządowe, MŚP, uniwersytety, obywatele i inni interesariusze). Ich celem jest znalezienie rozwiązań dla lokalnych potrzeb i wyzwań, którym miasto zamierza zaradzić przyłączając się do sieci. Oprócz pracowników miasta, inni lokalni partnerzy również korzystają z opisanych powyżej działań sieci.
  • Opracowywanie i wdrażanie Zintegrowanych Planów Działania po nawiązaniu kontaktów i zaangażowaniu lokalnych interesariuszy. Jest to proces współ-produkcji wynikający z wymiany dobrych praktyk i pomysłów między miastami partnerskimi UE oraz ze spotkań Lokalnych Grup URBACT, w ramach którego te praktyki są przyjmowane i dostosowywane do warunków miast.
  • Wsparcie eksperckie dla miast biorących udział w sieciach URBACT w 100% finansowane jest przez URBACT. Wybrani przez sieci eksperci wspierają miasta w zakresie metodyki i wiedzy tematycznej.
  • Budowanie potencjału i szkolenia dla praktyków miejskich w ramach projektowania, przekazywania i wdrażania zintegrowanych praktyk i strategii w sposób partycypacyjny. URBACT organizuje letnie uniwersytety, gromadzące setki miast URBACT i innych uczestników, w tym miejskich praktyków / profesjonalistów, którzy chcą poprawić swoje umiejętności w zakresie opracowywania Zintegrowanych Planów Działania wspólnie z lokalnymi interesariuszami. W uzupełnieniu letnich uniwersytetów, program organizuje krajowe szkolenia, seminaria internetowe i przygotowuje przewodniki przeznaczone konkretnym tematom.
  • Stosuje się "ramę wyników" przy określeniu oczekiwanych wyników i wpływu na poziomie lokalnym, w tym wyznaczania kamieni milowych, wskaźników wyników i osiągnięć oraz przy monitorowaniu postępów.
  • Kapitalizacja, przekazywanie wiedzy i praktyk z korzyścią dla miast URBACT i innych. URBACT używa kilku sposobów, aby to osiągnąć, m.in.: stronę internetową URBACT, media społecznościowe, artykuły, publikacje, warsztaty, laboratoria polityk miejskich, festiwale miejskie URBACT, a także Krajowe Punkty URBACT (które kontaktują się z partnerami w językach narodowych swoich krajów), łączenie i dzielenie się wiedzą z partnerami Agendy Miejskiej UE oraz innymi organizacjami działającymi na rzecz rozwoju miast (CEMR, EUROCITIES, UN-HABITAT, itp.).
  • Wsparcie ze strony Sekretariatu URBACT, Krajowych Punktów URBACT i Ekspertów Programu. W latach 2014-2018 URBACT sfinansował 20 Sieci Planowania Działań, w których współpracowało 205 miast z całej Europy. Dzięki metodzie URBACT miasta te wzmocniły pozycję lokalnych interesariuszy poprzez zaproszenie ich do działania w ramach Lokalnych Grup URBACT i współtworzenia Zintegrowanych Planów Działania. Ponad 66% tych miast URBACT zatwierdziło swój Zintegrowany Plan Działania, prawie 50% pozyskało fundusze na jego realizację, a ponad 80% z nich już rozpoczęło wdrażanie. Opowieści i świadectwa miast przedstawione są na stronach specjalnej publikacji wskazują na wartość dodaną tej metody, będącej drogą do naśladowania przy prowadzeniu zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich.

Jak korzystać z URBACT

Każde miasto, bez względu na liczbę swoich mieszkańców może korzystać z URBACT na różne sposoby.

Po pierwsze, strona internetowa URBACT jest cennym źródłem wiedzy i doświadczenia, publikującym dobre praktyki, artykuły, studia przypadku, Zintegrowane Plany Działania i inne informacje na różne tematy, które mogą inspirować małe lub duże miejskie administracje. Równolegle z pomocą Krajowych Punktów URBACT udostępniane są publikacje cyfrowe i papierowe w całej Europie, takie jak: Miasta w akcji - Opowieści o zmianie.

Po drugie, URBACT regularnie organizuje imprezy otwarte dla wszystkich miast UE, podczas których uczestnicy dzielą się wiedzą, praktykami i know-how. Wydarzenia te obejmują Festiwale Miejskie URBACT, laboratoria polityk miejskich, warsztaty podczas Europejskiego Tygodnia Regionów i Miast oraz inne duże konferencje. W uzupełnieniu tych wydarzeń Krajowe Punkty URBACT, działające w 27 krajach UE organizują krajowe wydarzenia prezentujące dobre praktyki i wyniki miast URBACT.

Po trzecie, każde miasto może wziąć udział w organizowanych naborach do sieci i korzystać w procesie wymiany i uczenia się wraz ze swoimi odpowiednikami z miast całej UE. Niektóre wyniki i sukcesy miast wcześniej zaangażowanych w Sieci Planowania Działań URBACT zostały opisane w publikacji Miasta w akcji - Opowieści o zmianie.

 

***

Nowa Polityka Spójności UE i jej nowe instrumenty dla władz miejskich powinny opierać się na metodzie URBACT, tzn. odnosić się do jej rezultatów, korzyści i doświadczeń. Przez cały ten czas program URBACT będzie nadal współtworzył lepsze warunki do życia miastach z lokalnymi partnerami.

Zachęcamy miasta, które zamierzają sprostać swoim lokalnym wyzwaniom poprzez opracowanie Zintegrowanych Planów Działań do zainteresowania się naborem do Sieci Planowania Działań, ogłoszonego 7-go stycznia 2019 r.
 
Wszystkie informacje są dostępne tutaj: www.urbact-eu/urbact-polska

 

Jenny Koutsomarkou