Pretvaranje strategija u stvarne akcije
Za gradove koji već imaju strategije ili projekte, URBACT Mreže za akcije će vam pomoći da ove postojeće planove sprovedete u djelo u periodu od 1. novembra 2026. do 30. aprila 2029. godine.
Kao dio mreže, svaki grad se obavezuje da unaprijedi, sprovede i prati konkretne akcije, rješavajući jasno definisane lokalne izazove kroz transnacionalnu saradnju i razmjenu znanja. Uz obezbijeđen budžet, svaki partnerski grad može realizovati ciljane lokalne aktivnosti, testirati rješenja u praksi i prilagođavati ih u realnom vremenu — povezujući viziju sa opipljivim promjenama.
Šta partnerski gradovi mogu očekivati u svakoj fazi puta kroz URBACT Mreže za akcije?
Putovanje „u akciji“
Putovanje kroz URBACT Mreže za akcije podijeljeno je u tri jasne faze, počevši od ključne početne faze — u kojoj se partnerstva dodatno usklađuju, ambicije definišu i postavlja jasan plan rada mreže (Network Roadmap). To je ujedno i trenutak kada se gradovi prvi put okupljaju na sastanku „Ready for Action“, čime se postavlja ton za čitavo naredno putovanje.
Nakon toga slijedi srž programa: praktična faza zasnovana na transnacionalnoj razmjeni, međusobnom učenju i eksperimentisanju na terenu. Gradovi organizuju praktične lokalne radionice, poznate u URBACT-u kao Action Labs, kako bi testirali i sprovodili akcije u praksi. Paralelno s tim, opštine sarađuju sa lokalnim akterima kroz URBACT lokalne grupe, posebne timove koji pomažu u zajedničkom oblikovanju i sprovođenju aktivnosti. Sve ove aktivnosti vode ka konkretnim rezultatima, koji se bilježe u Akcionom portfoliju za svakog partnera, kao i u zajedničkom dokumentu mreže – „Actions Playbook“. Ovaj vodič objedinjuje glavne lekcije, testirane pristupe i praktične zaključke iz partnerstva.
Putovanje se završava završnom fazom usmjerenom ka budućnosti. U posljednjem koraku, svaka mreža predstavlja svoja postignuća, dijeli rezultate i naučene lekcije — pretvarajući eksperimentisanje u dugoročan uticaj i postavljajući temelje za naredne korake.
Do sada se možda već pitate šta ovo znači za vaš grad. Ko može da se prijavi? Kakve akcije su prihvatljive? I šta zapravo podrazumijeva učešće u Mrežama za akcije? Hajde da na ova pitanja odgovorimo jedno po jedno.
Ko može da se prijavi?
Svaka mreža okuplja šest partnera iz država članica EU i partnerskih zemalja (Norveška, Švajcarska, Albanija, Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Sjeverna Makedonija, Srbija, Ukrajina ili Moldavija), pri čemu najmanje polovina mora biti iz država članica EU.
Glavni partneri su gradovi i javne institucije, uz mogućnost uključivanja i partnera koji nisu gradovi. Ne postoji minimalna veličina populacije, tako da su i manji gradovi itekako dobrodošli.
Koliko obimna treba da bude projektna prijava?
Mreže za akcije su namijenjene gradovima koji već imaju strategiju, okvir javnih politika ili akcioni plan. Kvalitetne prijave imaju jasno definisanu početnu tačku, čak i ako neki detalji još nijesu u potpunosti razrađeni.
Fokus je zatim na odabiru određenog broja realnih akcija, njihovoj implementaciji tokom trajanja mreže i zajedničkom učenju kroz taj proces, zajedno sa lokalnim akterima i partnerskim gradovima.
Kakve vrste aktivnosti se mogu sprovoditi u okviru Mreža za akcije?
Evo nekoliko primjera, koje možete dopuniti sopstvenim idejama:
Gradovi mogu pilotirati usluge ili operativne alate osmišljene za rješavanje određenog urbanog izazova, kao što je digitalna platforma za prijavu problema od strane građana ili rješavanje pitanja na nivou naselja.
Akcije mogu biti usmjerene na unapređenje saradnje između institucija i aktera u sprovođenju urbanih politika, na primjer kroz formiranje međusektorskih timova unutar opštine za koordinaciju mjera prilagođavanja klimatskim promjenama.
Gradovi mogu testirati privremene urbane intervencije koje omogućavaju praćenje promjena u ponašanju ili ispitivanje prostornih rješenja prije donošenja dugoročnih odluka, kao što su privremena pješačka zona ili mjere smirivanja saobraćaja u određenim ulicama.
Akcije mogu biti usmjerene i na jačanje učešća građana i uključivanje zainteresovanih strana u sprovođenje politika, na primjer kroz pilotiranje novih modela participativnog budžetiranja za male lokalne projekte.
Pojedine aktivnosti mogu se fokusirati na razvoj novih kapaciteta, alata ili praksi unutar lokalne uprave ili šire mreže aktera; na primjer, uvođenje novih pristupa javnim nabavkama koji podržavaju društvene ili ekološke ciljeve.
Akcije mogu obuhvatiti i prilagođavanje i testiranje rješenja identifikovanih unutar mreže, poput pilotiranja inicijativa za zajedničku proizvodnju energije inspirisanih drugim partnerskim gradom.
Šta je sa finansiranjem?
Svaka mreža imaće na raspolaganju do 1.000.000 eura za aktivnosti mreže (najveći budžet po mreži u istoriji URBACT-a!), od čega najmanje 50% treba biti usmjereno na sprovođenje lokalnih akcija.
Pored toga, svaka odobrena mreža dobija i poseban budžet za ekspertsku podršku u iznosu od 127.500 eura, koji može biti korišćen za metodološku pomoć, aktivnosti učenja, uključivanje aktera i podršku u realizaciji.
Koje druge vrste podrške će partnerski gradovi dobiti?
Mreže za akcije nijesu samo način da se obezbijede sredstva za testiranje akcija na terenu. Gradovi takođe imaju kontinuiranu podršku tokom čitavog procesa. Ova podrška dolazi na nivou programa (od URBACT Sekretarijata), ali i od nacionalnih URBACT kontakt tačaka, uz dodatno jačanje kapaciteta, ekspertsko vođstvo i međusobno učenje unutar šire URBACT zajednice.
Jedan od ključnih trenutaka biće URBACT Ljetni univerzitet 2027. godine, gdje će se okupiti cijela zajednica Mreže za akcije kako bi zajednički učila o participaciji i dodatno unaprijedila proces zajedničkog kreiranja rješenja sa URBACT lokalnim grupama.
Podrška će takođe uključivati unaprijeđenu komunikaciju i veću vidljivost na evropskom nivou. Sam proces rada mreže je značajan, a njegov uticaj može biti još veći ako se adekvatno predstavi. Sve URBACT mreže imaju posebnu internet stranicu putem koje mogu predstaviti dobre prakse, studije slučaja, preporuke ili izvještaje široj publici van gradova učesnika. U tom smislu, stranica mreže funkcioniše kao svojevrsna „vizit karta“.
URBACT redovno učestvuje na značajnim evropskim i globalnim događajima posvećenim integrisanom urbanom razvoju (kao što su EU Week of Regions and Cities, EU Green Week i drugi). Ovi događaji predstavljaju platforme za promociju aktivnosti i rezultata mreža.
3, 2, 1… jeste li spremni da se prijavite?
Ukratko, URBACT Mreže za akcije omogućavaju gradovima da pretvore ambicije u konkretne akcije koristeći provjerenu URBACT metodologiju. Ovaj participativni pristup zajedničkog kreiranja i integrisano djelovanje takođe osiguravaju održivost rezultata, uz istovremeno izgradnju zajednice gradova i partnera širom Evrope koji dijele slične ciljeve.
Radujemo se da vidimo vaš grad u akciji! Podnesite svoju projektnu prijavu i pronađite partnere do 17. juna 2026. godine (do 15:00 CEST) koristeći alat za pretragu partnera. Savjete za pronalaženje partnera i formiranje kvalitetnog partnerstva možete pronaći u vodiču za prijavu.
Pogledajte snimak naše online informativne sesije o ovom pozivu za više informacija i pratite najave narednih sesija (opštih i na nacionalnom nivou). Evo nekoliko sesija na koje treba da obratite pažnju:
12. maj 2026, 10:00–11:00 CEST: Razmjena i učenje tokom trajanja mreže
27. maj 2026, 10:00–11:00 CEST: Vrijeme je za podnošenje prijave: tehnička pitanja i rješavanje problema (za potencijalne vodeće partnere)
29. maj 2026, 10:00–11:30 CEST: Kako napisati kvalitetnu prijavu koristeći storytelling tehnike
9. jun 2026, 10:00–11:00 CEST: Završno rješavanje problema (za potencijalne vodeće partnere)
Originalan član je napisan od strane tima Zajedničkog sekretarijata programa URBACT
