Μια ιστορία που διαμορφώνει τη σύγχρονη αστική ταυτότητα
Ως η νοτιότερη πρωτεύουσα της Ευρώπης, η Λευκωσία είναι μια πόλη διαμορφωμένη από χιλιετίες πολυεπίπεδης ιστορίας και σμιλεμένη από αιώνες συνύπαρξης διαφορετικών πολιτισμών, θρησκειών και παραδόσεων. Ανά τους αιώνες, η ταυτότητα της πόλης φέρει το αποτύπωμα διαφορετικών επιρροών, ξεκινώντας από τους Μυκηναίους Έλληνες και περνώντας από τις ελληνιστικές, βυζαντινές και φραγκικές περιόδους, τη βενετική διοίκηση (1489-1571), την οθωμανική κυριαρχία (1571-1878) και τη βρετανική αποικιακή διοίκηση (1878-1960). Ως αποτέλεσμα, το αστικό τοπίο συνδυάζει ελληνικούς ναούς, ενετικά τείχη, βυζαντινές εκκλησίες, οθωμανική αρχιτεκτονική, κτήρια βρετανικού αποικιακού χαρακτήρα, και σύγχρονα κτήρια, διαμορφώνοντας ένα αστικό περιβάλλον όπου η παράδοση και η νεωτερικότητα συνυπάρχουν αρμονικά.
Το 1960, η Λευκωσία ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα της Κυπριακής Δημοκρατίας, της οποίας το σύνταγμα βασιζόταν στη συνεργασία των δύο κοινοτήτων του νησιού, της ελληνοκυπριακής (80%) και της τουρκοκυπριακής (18%). Τον Δεκέμβριο του 1963, συγκρούσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων οδήγησαν στη διαίρεση της Λευκωσίας σε ελληνικές και τουρκικές συνοικίες, οι οποίες χωρίστηκαν από τη λεγόμενη Πράσινη Γραμμή. Η στρατιωτική εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου 1974 και η παράνομη τουρκική κατοχή του βόρειου τμήματος του νησιού επέκτειναν την Πράσινη Γραμμή και την κατέστησαν απροσπέλαστη, καθιστώντας τη Λευκωσία την τελευταία διχοτομημένη πρωτεύουσα στον κόσμο.
Πέραν της ιστορικής της σημασίας, η Λευκωσία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αστικής ατζέντας της Κύπρου, καθιστώντας τον εαυτό της σημείο αναφοράς για την καινοτομία στη διακυβέρνηση, την εκπαίδευση, και τις δημιουργικές βιομηχανίες. Πανεπιστήμια, νεοφυείς επιχειρήσεις, και πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών συνεισφέρουν στη διαμόρφωση ενός δυναμικού αστικού περιβάλλοντος που υπερβαίνει την αρχαία ιστορία της πόλης. Τα τελευταία χρόνια, η πόλη έχει ενισχύσει τη δραστηριοποίησή της εντός του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος, συμπεριλαμβανομένου και του URBACT, συμμετέχοντας ενεργά σε συνεργασίες πόλεων, δίκτυα, και καταρτίσεις που αφορούν στη συμπεριληπτική και βιώσιμη ανάπτυξη, και τον κοινοτικά καθοδηγούμενο σχεδιασμό.
Το Δίκτυο Σχεδιασμού Δράσης URBACT "Cities After Dark", του οποίου η Λευκωσία αποτελεί πόλη-εταίρο, επικεντρώνεται στη νυχτερινή οικονομία. Μέσω αυτού του Δικτύου, η Λευκωσία ενισχύει τη δέσμευσή της προς τον επαναπροσδιορισμό του τρόπου λειτουργίας των αστικών χώρων πέραν των παραδοσιακών ωραρίων, προωθώντας την ασφάλεια, τη δημιουργικότητα και την κοινωνική ζωντάνια μετά τη δύση του ηλίου.
 |  |  |
Ένα μοναδικό περιβάλλον για τη διεξαγωγή του 2026 URBACT City Festival
Η φιλοξενία του City Festival αποτελεί σημαντικό επίτευγμα στο ταξίδι της Κύπρου εντός του URBACT. “Η Λευκωσία αναμένεται να αποτελέσει όχι απλώς χώρο διεξαγωγής και διοργανώτρια πόλη, αλλά μία ζωντανή περίπτωση μελέτης, πυροδοτώντας συζητήσεις σχετικά με τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και την αστική ανθεκτικότητα σε συνοριακά, νησιωτικά, και περιφερειακά πλαίσια,” δηλώνει η Χριστιάνα Σύζηνου, Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Ταμείων, Υπουργείο Εσωτερικών, Εθνική Εκπρόσωπος Επιτροπής Παρακολούθησης URBACT.
Κατά τη διάρκεια των δύο ημερών του City Festival, η Λευκωσία θα προωθήσει τον ρόλο της ως ένα δυναμικό εργαστήριο καινοτομίας και πολιτισμικής ανταλλαγής. Εξίσου σημαντικό, είναι πως το ζωντανό και προσαρμοστικό αστικό περιβάλλον της πόλης θα παρουσιαστεί μέσα από τους δύο δημόσιους χώρους του Φεστιβάλ. Πρώτος σταθμός είναι η Πλατεία Ελευθερίας, η οποία επανασχεδιάστηκε από τη διεθνούς φήμης αρχιτέκτονα Zaha Hadid και με συγχρηματοδότηση από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, και αποτελεί ένα εντυπωσιακό αστικό τοπίο που συνδέει την ιστορική εντός των τειχών πόλη με το σύγχρονο περιβάλλον της, μέσω ενός τολμηρού και ρευστού σχεδιασμού. Ένας ακόμα χώρος διεξαγωγής του URBACT City Festival είναι το Παλαιό Στάδιο ΓΣΠ, ένα πρώην ποδοσφαιρικό στάδιο που έχει μετατραπεί σε αστική πλατεία με χώρους πρασίνου, αναψυχής, και στάθμευσης, συγχρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Μαζί, αυτοί οι χώροι ενσαρκώνουν την ενέργεια, την προσβασιμότητα και το ανοιχτό πνεύμα της Λευκωσίας, καθιστώντας την πόλη ένα ιδανικό τοπίο για τον εορτασμό της αστικής κουλτούρας, της καινοτομίας και του αισθήματος της κοινότητας.
Μία εσωτερική ματιά στο 2026 City Festival: ιδέες, τοπικές δράσεις και ανταλλαγή απόψεων
Πέρα από το πρόγραμμα δραστηριοτήτων της εκδήλωσης, το City Festival θα φέρει κοντά δημοτικά στελέχη, εμπειρογνώμονες για αστικά ζητήματα, αιρετούς εκπροσώπους, καθώς και εκπροσώπους περιφερειακών, εθνικών και ευρωπαϊκών αρχών, με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών, την αμοιβαία έμπνευση και τη δημιουργία νέων συνεργασιών. Σύμφωνα με την κα. Σύζηνου, “το City Festival αναμένεται να υπερβεί την απλή παρουσίαση καλών πρακτικών και να εστιάσει περισσότερο σε όσα λειτούργησαν και όσα δεν λειτούργησαν, καθώς και σε όσα πρέπει να αλλάξουν στην ευρωπαϊκή αστική διακυβέρνηση και χρηματοδότηση”.
Τοπικές δράσεις και ευκαιρίες δικτύωσης
Στο επίκεντρο του φετινού City Festival βρίσκεται η ανάδειξη των 273 τοπικών δράσεων που διαμορφώθηκαν από τις πόλεις που συμμετείχαν σε 30 Δίκτυα Σχεδιασμού Δράσης URBACT, και οι οποίες θα επιδείξουν λύσεις που έχουν εφαρμοστεί σε πραγματικά αστικά πλαίσια. Αυτές οι ιστορίες τοπικού αντίκτυπου θα παρουσιαστούν καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος του City Festival και σε 12 ειδικά αφιερωμένες θεματικές συνεδρίες, λειτουργώντας ως βάση για μάθηση και διάλογο μεταξύ των συμμετεχόντων.
Ένα από τα κύρια σημεία της φετινής εκδήλωσης θα είναι η υπαίθρια έκθεση και αγορά στην Πλατεία Ελευθερίας, οι οποίες θα είναι ανοιχτές στο ευρύ κοινό (για πρώτη φορά στην ιστορία των City Festival), και όπου οι επισκέπτες θα μπορούν να εξερευνήσουν αστικές λύσεις εντός ενός προσβάσιμου και ανεπίσημου πλαισίου.
Η εκδήλωση θα λειτουργήσει επίσης ως σημείο εκκίνησης για τη νέα προκήρυξη Δικτύων URBACT παρέχοντας στους συμμετέχοντες μία πρώτη εικόνα των επερχόμενων ευκαιριών χρηματοδότησης, και την ευκαιρία να δημιουργήσουν μελλοντικές συμπράξεις μέσα από ειδικά αφιερωμένες συνεδρίες δικτύωσης.
Ξενάγηση στο ιστορικό και σύγχρονο αστικό τοπίο της Λευκωσίας
Φέτος, οι συμμετέχοντες θα έχουν στη διάθεσή τους οκτώ διαφορετικές επιλογές για να ανακαλύψουν τη Λευκωσία. Τι να περιμένετε από τις ξεναγήσεις στην πόλη, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν την 1η Απριλίου:
Χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα στην πράξη: μία αποκλειστική ματιά σε έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής
Η Λευκωσία από την οπτική του πολεοδόμου: ξενάγηση με ποδήλατα στο κέντρο και την παλιά πόλη, ανάδειξη της προοπτικής σύνδεσης ποδηλατικών και πεζοδρομημένων διαδρομών με την εμπορική και ιστορική καρδιά της πόλης
HerStory: αναδρομή στη γυναικεία ιστορία, εξερεύνηση των δρόμων, μνημείων και κτηρίων της πόλης, ενώ ανακαλύπτονται οι γυναίκες που τα διαμόρφωσαν
Περπατώντας σε μια ενωμένη Λευκωσία: μια αναστοχαστική διαδρομή για τη ζωή σε μια ενωμένη Λευκωσία τον 20ό αιώνα, μέσα από ορόσημα του Ενιαίου Ρυθμιστικού Σχεδίου της Λευκωσίας
Από το πολυπολιτισμικό παρελθόν στο διαπολιτισμικό μέλλον: ξενάγηση σε λιγότερο γνωστές γειτονιές, τους ανθρώπους τους, τα έθιμα και τους οργανισμούς τους, ενισχύοντας τις κοινοτικές σχέσεις και προάγοντας τη διαπολιτισμική κατανόηση εντός της πόλης
Ξενάγηση στην αρχιτεκτονική: εξερεύνηση σύγχρονων σχεδιασμών και ιστορικών οχυρώσεων, ενώ οι συμμετέχοντες ξεναγούνται στην πλούσια αστική κληρονομιά της πόλης
Περιήγηση στα ενετικά τείχη και τις ιστορικές πύλες μέχρι την Πλατεία Ελευθερίας και την Πράσινη Γραμμή, με κατάληξη στο Παλαιό Δημαρχείο και φωτογράφιση στο γυάλινο γλυπτό «Ποιητής»
Ξενάγηση στα μουσεία της πόλης: εισαγωγή στους πολιτιστικούς θησαυρούς της πόλης μέσω των ιστορικών και πολιτιστικών της ιδρυμάτων, όπως το Δημοτικό Μουσείο Λεβέντη και το Μουσείο Νομισμάτων της Κυπριακής Τράπεζας
Μείνετε συντονισμένοι για περισσότερες ιστορίες από τη Λευκωσία
Το 2026 URBACT City Festival στη Λευκωσία θα αποτελέσει μία ανάμειξη πρακτικών πληροφοριών, συζητήσεων μεταξύ των συμμετεχόντων, και ανανεωμένης δυναμικής για άντληση νέων ιδεών και τη μετατροπή τους σε τοπικές δράσεις. Επιπλέον, θα είναι ευκαιρία για ενημέρωση σχετικά με την κοινότητα του URBACT, συμπεριλαμβανομένης και της επόμενης προκήρυξης για δίκτυα URBACT.
Θέλετε να μάθετε περισσότερα για τη συνεισφορά της Κύπρου στο URBACT και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη σε επίπεδο ΕΕ; Εξερευνήστε το άρθρο για την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
