Η Κύπρος ολοκληρώνει μία τριάδα Προεδριών με έμφαση στην αυτονομία
Στην έναρξη της θητείας της, η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασε επισήμως ένα πρόγραμμα προσανατολισμένο στη διασφάλιση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Μια προσεκτικότερη εξέταση των προτεραιοτήτων της Προεδρίας φανερώνει πως η έννοια της ευρωπαϊκής αυτονομίας αποκτά επιμέρους αποχρώσεις όσον αφορά στις πολιτικές, εκτεινόμενη από την ασφάλεια και την άμυνα έως το εμπόριο, καθώς και τις δίδυμες μεταβάσεις, πράσινη και ψηφιακή, μαζί με τις επιπτώσεις τους στους πολίτες και τις κοινότητες.
Η Κυπριακή Προεδρία αξίζει να εξεταστεί στο πλαίσιο μιας τριάδας, ακολουθώντας τα βήματα των Προεδριών της Πολωνίας και της Δανίας. Οι πρόσφατες αυτές Προεδρίες κατέστησαν τη βιώσιμη ανάπτυξη και άλλες πολιτικές που σχετίζονται με τις πόλεις κεντρικό άξονα των προγραμμάτων τους. Την περίοδο 1 Ιανουαρίου έως 30 Ιουνίου 2025, η Πολωνία επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνοχής ενόψει του πλαισίου πολιτικής της ΕΕ μετά το 2027, γεγονός που περιλάμβανε και την εξασφάλιση της δέσμευσης των υπουργών για την προώθηση της αστικο-εδαφικής συνεργασίας με την Κοινή Διακήρυξη της Βαρσοβίας (Μάιος 2025). Η Δανία συνέχισε αυτό το εγχείρημα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο κλιματικό πλαίσιο της ΕΕ για το 2040 και την προσιτή στέγαση.
Ας εξετάσουμε πιο προσεκτικά το πρόγραμμα της Προεδρίας, προκειμένου να διαπιστώσουμε πώς η Κύπρος εντάσσεται σε αυτή την τριάδα Προεδριών, και πώς χρησιμοποιεί ως θεμέλιο τις συζητήσεις που ξεκίνησαν οι προκάτοχοί της.
Αναλύοντας το πρόγραμμα της Κύπρου: αστικές προκλήσεις και λύσεις
Δεν απαιτείται ιδιαίτερη επιχειρηματολογία για να αναγνωρίσει κανείς ότι οι πόλεις και οι αστικές κοινότητες πρέπει να είναι αυτόνομες προκειμένου να αντιμετωπίσουν κρίσιμες αστικές προκλήσεις. Με την ευρωπαϊκή αυτονομία να αποτελεί στόχο, το πρόγραμμα της Προεδρίας αγγίζει βασικούς τομείς πολιτικών της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η παρούσα ενότητα θα εστιάσει σε δραστηριότητες σε ορισμένους από αυτούς τους τομείς, και συγκεκριμένα την εδαφική συνοχή (ιδίως για τα νησιά και τη Νότια Ευρώπη), την κοινωνική συνοχή, και την έξυπνη κινητικότητα.
Προς μία ολοκληρωμένη αστική ατζέντα για την ΕΕ και ένα συνεκτικό εδαφικό όραμα
Σε επερχόμενες συναντήσεις για αστικά ζητήματα, η Κυπριακή Προεδρία θα συζητήσει τη νέα Ατζέντα της ΕΕ για τις Πόλεις (EU Agenda for Cities) και τη σύνδεσή της με την Αστική Ατζέντα της ΕΕ (Urban Agenda for the EU – UAEU), με στόχο την κατάρτιση πρότασης για την ανανέωση του Πολυετούς Προγράμματος Εργασίας της Αστικής Ατζέντας της ΕΕ. Στο ημερολόγιο της Προεδρίας περιλαμβάνονται και συναντήσεις σχετικά με την ενίσχυση της απανθρακοποίησης και την προσαρμοστική επανάχρηση δομών πολιτιστικής κληρονομιάς.
Εν αναμονή της αναθεωρημένης Εδαφικής Ατζέντας 2030, η Προεδρία θα στηρίξει την υλοποίηση του έργου ESPON "FutureTerritory 2050", το οποίο αναλύει τους κινδύνους και τις επιπτώσεις πολιτικών που στερούνται εδαφικής ευαισθησίας, ζήτημα που επισημάνθηκε ρητά στη Διακήρυξη της Βαρσοβίας, τον Μάιο του 2025, κατά την διάρκεια της Πολωνικής Προεδρίας.
Επιπλέον, η Προεδρία θα αξιοποιήσει τη θητεία της για να αναδείξει τις αστικές προκλήσεις της Μεσογείου (όπως η λειψυδρία, η κλιματική πίεση, η διακυβέρνηση μικρών πόλεων, και η πίεση από τον τουρισμό). Η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ πόλεων και περιφερειών θα αποτελέσει επίσης βασικό στοιχείο του νέου Συμφώνου για τη Μεσόγειο που προωθεί η Προεδρία.
 |
"Αναμένεται να συμβάλλει στη μετατόπιση του ευρωπαϊκού αστικού διαλόγου ώστε αυτός να περιλαμβάνει τις πραγματικότητες του Νότου, των νησιωτικών και των παράκτιων περιοχών, ενισχύοντας, ευελπιστείται, την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία στις πολιτικές της ΕΕ". – Χριστιάνα Σιζήνου, Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Χρηματοδοτήσεων, Υπουργείο Εσωτερικών, Εθνική Εκπρόσωπος της Επιτροπής Παρακολούθησης URBACT. |
Κοινωνική συνοχή και άλλα αλληλοσυνδεόμενα αστικά ζητήματα
Η εδαφική συνοχή είναι επίσης σημαντική για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Αυτό οφείλεται, εν μέρει, στο γεγονός ότι λαμβάνει υπόψη οριζόντια ζητήματα αλλά και τις ανάγκες ευάλωτων κοινοτήτων σε πόλεις, περιοχές της υπαίθρου και απομακρυσμένες περιοχές. Υπό αυτή την έννοια, η εδαφική συνοχή μπορεί να συμβάλει στον εναρμονισμό εθνικών και περιφερειακών προσπαθειών με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης σε προσιτή στέγαση, τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας, και την προώθηση της ισότητας των φύλων.
Λαμβάνοντας όλα τα παραπάνω υπόψη, η Κυπριακή Προεδρία θα οργανώσει συναντήσεις με τους Ευρωπαίους Διευθυντές Αρχιτεκτονικής, καθώς και άλλες εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου, με σκοπό την προώθηση της ευρωπαϊκής διάστασης της πολιτικής για προσιτή στέγαση, την οποία ανέδειξε η Δανία.
| "Η Κυπριακή Προεδρία επιδιώκει να υπογραμμίσει τον κεντρικό ρόλο του δομημένου περιβάλλοντος στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus. Σε αυτό το πλαίσιο , θα εξετάσουμε τις διασυνδέσεις μεταξύ της αρχιτεκτονικής πολιτικής και ευρύτερων αστικών ζητημάτων". – Ειρήνη Χατζησάββα, Τμήμα Πολεοδομίας και Στέγασης, Υπουργείο Εσωτερικών, Αστικό Σημείο Επαφής, Ευρωπαϊκή Αστική Πρωτοβουλία (EUI). |
Μία ακόμα προτεραιότητα θα είναι η υποστήριξη της εφαρμογής του Οδικού Χάρτη της ΕΕ για τα Δικαιώματα των Γυναικών, με μία εκδήλωση υψηλού επιπέδου που θα πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο του 2026 σχετικά με την επερχόμενη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030.
Βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα
Πέρα από όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, η απρόσκοπτη, βιώσιμη, και αποδοτική κινητικότητα θα αποτελέσει επίσης βασική προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη σύνδεση πόλεων, περιοχών της υπαίθρου και νησιωτικών περιφερειών. Αυτή η "δια-περιφερειακή συνδεσιμότητα" θα ενισχυθεί μέσω ανθεκτικών ψηφιακών δικτύων, σύγχρονων συστημάτων μεταφοράς, και κομβικών ενεργειακών διαδρόμων.
URBACT City Festival 2026: συμβολική χρονική στιγμή για την Κύπρο και το URBACT
Ανά τα χρόνια, η συμμετοχή της Κύπρου στο URBACT έχει εξελιχθεί, όχι μόνο ως σημείο εισόδου στην αστική συνεργασία της ΕΕ, αλλά και ως εργαλείο ανάπτυξης δεξιοτήτων. Πέρα από τη Λευκωσία, η συμμετοχή μικρών και μεσαίου μεγέθους πόλεων από όλο το νησί, έχει καταστήσει το URBACT ευκαιρία επιμόρφωσης για τοπικές διοικήσεις με περιορισμένο έμψυχο δυναμικό και πόρους.
| "Η σχέση της Κύπρου με το URBACT δείχνει σημάδια ωρίμανσης, καθώς οι κυπριακές πόλεις είναι πλέον πιο σίγουρες και η συμμετοχή ευθυγραμμίζεται στρατηγικά με την Πολιτική Συνοχής, τους κλιματικούς στόχους, και τις επιδιώξεις εδαφικής συνοχής". – Χριστιάνα Σιζήνου, Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Χρηματοδοτήσεων, Υπουργείο Εσωτερικών, Εθνική Εκπρόσωπος της Επιτροπής Παρακολούθησης URBACT. |
Η απόφαση για τη φιλοξενία του URBACT City Festival 2026 από τη Λευκωσία συνιστά ένα σημαντικό ορόσημο κατά τη διάρκεια της Προεδρίας. Από τις 31 Μαρτίου έως την 1η Απριλίου, περισσότεροι από 500 επαγγελματίες της αστικής πολιτικής και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικών της ΕΕ θα ανταλλάξουν τεχνογνωσία και εμπειρίες αστικής συνεργασίας, τοπικής δράσης, διακυβέρνησης και χρηματοδότησης της ΕΕ, ενώ παράλληλα θα γνωρίσουν τη Λευκωσία και τα επιτεύγματά της στη βιώσιμη αστική ανάπτυξη.
Η φετινή έκδοση θα αποτελέσει επίσης ευκαιρία γεφύρωσης της τοπικής πρακτικής με τις πολιτικές της ΕΕ, με την προσδοκία ότι τα αποτελέσματα του φεστιβάλ θα τροφοδοτήσουν τις συζητήσεις του Συμβουλίου σχετικά με τη συνοχή, και την αστική χρηματοδότηση και διακυβέρνηση.
Ποια είναι τα τελευταία νέα σχετικά με το URBACT City Festival 2026; Μεταξύ των κεντρικών ομιλητών θα είναι οι: Χαράλαμπος Προύντζος - Δήμαρχος Λευκωσίας, Θέμις Χριστοφίδου - Γενική Διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Περιφερειακή και Αστική Πολιτική, Κωνσταντίνος Ιωάννου - Υπουργός Εσωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Corinne de La Mettrie - εκπρόσωπος της Γαλλικής Εθνικής Υπηρεσίας για την Εδαφική Συνοχή. Για περισσότερες πληροφορίες, συμβουλευτείτε το πρόγραμμα της εκδήλωσης.
Μείνετε ενημερωμένοι σχετικά με το πρόγραμμα της Κυπριακής Προεδρίας και το ημερολόγιο των εκδηλώσεών της.
Θέλετε περισσότερη πληροφόρηση για τις εξελίξεις στην Προεδρία της ΕΕ που αφορούν αστικά ζητήματα κατά το τελευταίο έτος; Διαβάστε τα άρθρα μας για τις Προεδρίες του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της Πολωνίας και της Δανίας.
