De oproep voor URBACT-actienetwerken loopt tot 17 juni 2026 en staat open voor steden uit de EU-27 en partnerlanden (Noorwegen, Zwitserland, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Noord-Macedonië, Servië, Moldavië en Oekraïne). URBACT-actienetwerken helpen steden bestaande strategieën om te zetten in concrete acties via uitwisseling, testen en leren met partners in heel Europa.
Bent u op zoek naar een partner? De Partner Search Tool geeft aanvragers alvast een nuttig overzicht waar steden de komende tijd op willen inzetten. Sommige ideeën zijn heel praktisch, andere zijn meer experimenteel. Veel ideeën bevinden zich op het kruispunt van klimaatactie, inclusie, digitale transformatie en lokale economische verandering. Voor steden die nog bezig zijn met het vormen van een partnerschap is dit een goede plek om te verkennen, interesses te vergelijken en een idee te vinden dat de moeite waard is om bij aan te sluiten.
Hier volgt een kort overzicht van de projectideeën die al op tafel liggen!
Klimaatadaptatie
Klimaatadaptatie, de groene transitie en andere vergroeningsthema’s zijn prominent aanwezig in het aanbod van mogelijke projecten. Ze variëren van zeer zichtbare tot meer achter-de-schermen-initiatieven: van het veranderen van de beleving van een straat op een warme dag tot het herorganiseren van gemeentelijk klimaatbeleid intern.
Enkele van de reeds gepubliceerde ideeën zijn:
- Acties in de publieke ruimte en bewustmaking, gaande van tijdelijke straatexperimenten voor klimaatvriendelijke steden en ecologische transitiecampagnes in scholen tot het omvormen van braakliggende of verwaarloosde terreinen tot groenere buurtruimtes
- Klimaatgovernance en gemeentelijke capaciteit, met ideeën rond lokaal klimaatbeleid en bestuur, het verkoelen van oververhitte steden, gemeentepersoneel als drijvende kracht achter klimaatadaptatie en energietransitie, versterkte lokale klimaatbetrokkenheid en experimentele emissiemonitoring
- Circulaire, voedsel- en waterbenaderingen, waaronder het lokaal hergebruiken van bouwmaterialen, het co-creëren van circulaire oplossingen in postindustriële steden, functionele economische modellen gebaseerd op samenwerking, circulaire living labs voor afvalbeheer, gemeenschapsgerichte voedselinitiatieven, eetbare commons, circulaire voedselsystemen, voedsel en organische hulpbronnen, nieuwe lokale kringlopen van hulpbronnen, markt-tuinbouw gekoppeld aan stedelijke regeneratie, lokale mestproductie, beheer van afstromend water en preventie van mariene vervuiling, en stedelijke sanitaire voorzieningen buiten het rioleringsnetwerk
Mobiliteit
Mobiliteit komt op verschillende manieren naar voren, als weerspiegeling van uiteenlopende stedelijke druk en contexten. Sommige voorstellen richten zich op beter verbonden lokale mobiliteitsnetwerken en een cleaner dagelijks verkeer in steden met congestie, geluidsoverlast en luchtvervuiling. Andere gaan over parkeerbeleid en luchtkwaliteit ondersteund door slimme sensoren, gedragsverandering via mobiliteitseducatie en elektromobiliteit, en grensoverschrijdende thematische toeristische routes die kleine en middelgrote gemeenten met elkaar verbinden.
Voor aanvragers opent dit perspectieven op luchtkwaliteit, educatie, territoriale toegankelijkheid en toeristische stromen, eerder dan op mobiliteit als een geïsoleerd vervoersvraagstuk.
Onderwijs, vaardigheden en lokale kansen
Wat betreft onderwijs, werkgelegenheid, gezondheid en jeugd stellen veel ideeën de vraag hoe steden mensen kunnen helpen vaardigheden te ontwikkelen en lokale kansen te benutten waar ze wonen. De tool bevat voorstellen rond gepersonaliseerde levenslange begeleiding, STEAM-labs in gemeentelijke scholen en betere toegang tot werk in grens- en perifere regio’s.
Andere voorstellen richten zich op toekomstgerichte lokale economieën, zoals meer vrouwen en meisjes in de groene industrie, gaming-ecosystemen in kleinere steden en het gebruik van lokale economische data voor betere strategische besluitvorming. Ook jongeren komen aan bod, van klimaatvriendelijke en cultuurgedreven kleine steden tot sport- en welzijnsactiviteiten voor kinderen. Het cluster is breed, maar het uitgangspunt is praktisch: vaardigheden, participatie en kansen zijn niet enkel aanwezig in grote hoofdsteden.
Gelijkheid, diversiteit en inclusie
Wat inclusie betreft variëren de voorstellen van huisvesting en publieke diensten tot participatie. In die zin is inclusie minder een op zichzelf staand thema dan een rode draad in de manier waarop inwoners toegang krijgen tot diensten, woningen en besluitvorming.
Onder de vele partnerideeën bevinden zich:
- Het kaderen van gezinsgericht beleid als antwoord op demografische veranderingen
- Geïntegreerde woon- en leefomgevingen
- Plaatsgebonden antwoorden op stedelijke segregatie
- Lokale dialooginstrumenten en het versterken van burgerbegrip van beleidsdomeinoverschrijdende publieke beleidsvorming
- Digital Dignity richt zich op toegankelijke digitale publieke diensten en inclusieve governance
Digitale transitie
De digitale transitie wordt niet enkel als technologische ontwikkeling benaderd. Verschillende ideeën onderzoeken hoe data en digitale tools stedelijke diensten gebruiksvriendelijker, veiliger en transparanter kunnen maken. De tool bevat voorstellen voor stedelijke data-observatoria, veilige AI voor lokale besturen en ethische, inclusieve en burgergerichte AI in steden.
Ook cultuur en erfgoed komen hier aan bod, met ideeën rond het openstellen van museumcollecties en archieven en geavanceerde 3D-scantechnologie voor erfgoedbehoud. Dit maakt de digitale pijler concreet: geen abstracte technologie, maar tools die steden helpen informatie te beheren, erfgoed te beschermen en toegang te verbeteren.
Stadsvernieuwing en veerkracht
Sommige ideeën vertrekken vanuit zeer concrete lokale troeven zoals voormalige industriële landschappen, culturele ruimtes, toeristische druk en erfgoedwijken. De tool bevat voorstellen om mijnbouw- en industrieel erfgoed om te vormen tot groene innovatie-ecosystemen, regeneratief toerisme, en om musea en culturele troeven te integreren als levende onderdelen van territoriale vernieuwing en bewonersgericht bestuur in erfgoedsteden onder toeristische druk.
Deze ideeën tonen dat vernieuwing vertrekt vanuit wat een plek al heeft, niet enkel vanuit wat ontbreekt.
Veerkracht komt explicieter aan bod in voorstellen rond proactieve sociale paraatheid en gemeenschapsvoorbereiding op rampen en conflicten. In plaats van veerkracht te benaderen als een puur technische agenda, verbinden deze ideeën het met data, lokale kennis, instellingen en het vermogen om zich voor te bereiden vóór druk uitgroeit tot crisis.
Op zoek naar uw perfecte partner of project?
Het bovenstaande is slechts een selectie van de voorstellen die circuleren in de Partner Search Tool. Voor aanvragers kan een kort idee vandaag het startpunt vormen voor een partnerschap dat acties test, leert van collega’s en een stedelijke strategie dichter bij implementatie brengt.
Dus of uw stad nu op zoek is naar een lead partner, een thema om aan deel te nemen of gewoon inzicht wil in waar momentum ontstaat: begin met het verkennen van de Partner Search Tool.
U kunt meer te weten komen over het traject van de Action Network en de pagina “Get involved” bezoeken om u aan te melden voor de oproep, praktische hulpmiddelen te vinden en infosessies te raadplegen.
